KİTRE SAKIZI
Hakkında Genel Bilgi
Familyası : Baklagillerden, Schmettelingsblütler, Fabaceae (Leguminosae)
Drugları : Kitre: Tragantha Geven otunun gövde veya kökünün üzerinden bıçakla özel olarak yapılan çizgilerden akan zamka kitre denir.
Özelikle Osmanlılar zamanında önemli ihraç maddesi olarak kullanılmıştır. Takriben 10 çeşit kalitede kitre pazarlanmakta idi, fakat bugün maalesef kitre üretimi ve ihracatı % 90 oranındaİran tarafından yapılmaktadır. En kaliteli kitrenin elde edildiği geven otu türleri Türkiye?de yetişmesine rağmen, şu anda bu alanda hiç de iyi durumda değiliz. Geven otunun takriben 500 çeşit türü olup bunlardan 30 çeşidinden kitre elde edilebilmektedir. geven otu türleri:
Türk kitresi : astragalus membranaceus
Anadolu kitresi : astragalus microcephalus, Azeri kitresi: astra¬galus elymaiticus
Moğol kitresi : astragalus mongholicus en önemlileridir
Botanik : Türk kitresinin 30-60 cm boyunda kısmen yükselen kısmen yatay olarak çevresine yayılan ve kümeler halinde topluca yetişen, çok yıllık bir bitkidir. Yaprakları 9-13 çift ve sonda bir tek yapraktan meydana gelen kanat yapraklardır. Yaprakları uzun bir yumurtaşeklinde, koyu yeşil renkte 3-10 mm uzunluğunda 2-5 mm genişliğindedir.
Birleşiminde : Türk kitresinin birleşimindeki maddeleri şöyle sıralaya-biliriz;% 40 oranında suda çözünebilen Traganthin (molekül ağırlığı> 10.000 dalton) ve suda çözünmeyen fakat aşırı oranda şişme (su toplama) özelliğine sahip olan Bassorin % 60 oranındadır (molekül ağır-lığu> 100.000 dalton). Traganthin ise Traganthasit ve Arabinogalaktan Protein den oluşur ve de Traganthasitte % 40 D-Galakturon, % 40 D-Xylozlar, % 10 Fruktozlar, % 10-15 su, % 3 Nişasta ve % 5 Glukozlardan oluşur. Arabinogaktan ise % 70-80 L-Arabinozlar, % 12-15 D-Galaktozlar ve % 3 -D-Galakturanasitten oluşur.
Tesir şekli : Su toplayıcı (kabartıcı, şişirici) özelliğe sahiptir.
B ) Halk arasında hapı veya tozu alındığında su toplayıcı özelliği nedeniyle şişerek ağırlaşır ve bağırsakları harekete geçirir. Bu nedenle peklik giderici ilaçlara katılır ve 2-3 hafta süreyle kullanıldığında aynı keten tohumu gibi etki ettiği görülmüştür. Ayrıca diş pastası, kozmetik, parfüm, boya, tekstil endüstrisinde, ilaç sanayinde hap ve draje yapımında, salatalar için hazırlanan dressing, hardal, puding, pasta, dondurma ve sos yapımında kullanılır.
Yan tesiri : Bilinen bir yan tesiri yoktur, eğer toz, granülit ve hapını yutulduktan sonra yeterince su içilmezse yemek borusu, mide veya bağırsaklara yapışabilir.
Ayrıca İmmün sistemini (bağışıklık sistemi) kuvvetlendirdiği, karaciğeri koruduğu, böbrekleri çalıştırdığı ve virüsleri(hepatit) zararsız hale getir-diği tespit edilmiştir.
